ریحان داروی ضد آلزایمر – اعتبار نوین


تحقیقات صورت گرفته بر روی سبزی ریحان نشان می دهد که این گیاه یک گیاه ضد آلزایمر است که در مناطق بیشتری از ایران به عنوان خوراک سبزی کشت می شود.

سبزی

ریحان داروی ضد آلزایمر

ریحان که بومی کشور هندوستان است، در زمان‌های قدیم به اروپا آورده شد. نظریه ها و سنت های مربوط به این گیاه با هم درآمیخته است.

برخی از فرهنگ‌ها، ریحان را نشان نفرت و بداقبالی و برخی دیگر نشان عشق می‌دانند.

دیوسکورید معتقد بود که این گیاه را هرگز نباید به مصرف خوراکی مصرف کرد.

در حالی که پلینی استشمام آن را در سرکه برای حمله به توصیه های غش می کند.

ریحان در پزشکی آیورودا با نام Tulsi شناخته می‌شود و آب آن بسیار مورد استفاده است.

گیاه شناسی

ریحان گیاهی است علفی، یکساله و به ارتفاع تا حدود نیم‌متر.

ساقه‌های گیاه از قاعده منشعب می‌شوند. برگ‌ها بیضی‌شکل، نوک‌تیز و بدون دندان‌ها هستند که به‌طور متقابل، روی ساقه قرار گرفته‌اند.

گل‌ها کوچک و به رنگ‌های سفید و مایل سفید به گلی یا بنفش می‌پردازند که به چندتایی در فواصلی، در انتهای ساقه می‌گیرند. برگ و گل ریحان معطر است.

در سبزی خوراکی، از مصرف آن می‌شود؛ ولی برای تهیه اسانس، قسمت هوایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ریحان را بومی ایران، افغانستان و هند می‌دانند؛ ولی به دلیل استفاده زیاد از خوراکی، دارویی و صنعتی آن، در سطوح بسیار وسیع کشت و برداشت می‌شود.

ریحان در بیشتر نقاط ایران به عنوان خوراک سبزی کشت می‌شود.

بهترین زمان جمع آوری از نظر دارویی، قبل از گل دادن گیاه است.

ترکیبات مهم

ترکیبات گیاهی در واریته و شرایط تولید، متفاوت است.

همچنین زمان جمع آوری محصول، در میزان آن تأثیر زیادی دارد.

میزان اسانس گیاه بین ۰/۷-۰/۴ درصد است و به طور عمده، در برگ آن وجود دارد.

مهم‌ترین ماده تشکیل‌دهنده اسانس، لینالول است که تا ۷۵ درصد اسانس را می‌دهد.

مواد دیگر اسانس شامل متیل کاویلول (که گاه تا ۸۷ درصد در اسانس تولید می‌شود) اوژنول، اوسی‌من و سینئول است.

همچنین مواد دیگری از جمله فلاونوئیدها، تانن و اسید کافیک، ترکیبات اصلی ریحان هستند.

ویتامین ها شامل: K, E, A, C, B9, B6, B5, B3, B2, B1 و املاح شامل کلسیم، آهن، منیزیوم، منگنز، فسفر، روی، پتاسیم (۵۶ میلیگرم درصد) و سدیم (۴ میلیگرم درصد) در نوع تازه می‌باشند.

نکات قابل توجه

۱- با وجودی که برای مصرف روزانه چای تهیه می‌شود از برگ خشک ریان، محدود می‌شود که شرح آن داده می‌شود، ولی برای مصرف ریحان تازه، حسابی منتشر نمی‌شود، این مسئله می‌تواند دو دلیل داشته باشد.

دلیل اول اینکه ترکیبات گیاه تازه و خشک ممکن است کمی تغییر کند و این مواد مربوط به مواد موجود در ریحان خشک باشد. دلیل دوم آن، پژوهش‌های کافی روی ریحان تازه نگرفته است تا اطلاعات کاملی در دسترس باشد.

به هر حال این موضوع نیاز به پژوهش بیشتری دارد.

۲- مطالعاتی روی تجزیه و تحلیل و شناسایی اجسام مهم موجود در اسانس ریحان توسط نگارنده و همکاران در سال ۱۳۷۹ صورت گرفته که به صورت رساله دکتری داروسازی به چاپ رسیده است.

بر اساس این پژوهش‌ها مهم‌ترین ترکیبات اسانس در زمان جمع‌آوری (زمان جمع‌آوری ممکن است در کمیت و کیفیت این گیاه تأثیرگذار باشد) شامل استراگل، سیترال، ژرانیال، بتاکاریوفیلن، بیسابولن و سینئول هستند.

۳- ترکیبات و تا حدی ریحان ذکر شده با ریحان بنفش که واریته از ریحان معمولی است، متفاوت است.

تجزیه و تحلیل و شناسایی ترکیبات اسانس ریحان بنفش، به صورت دکتری داروسازی، توسط نگارنده و همکاران در سال ۱۳۸۴ پایانی یافت.

در این تحقیق مشخص شد که مهم‌ترین اجسام اسانس ریحان بنفش شامل استراگل، سینئول، لینالول، متیل اوژنول و برگاموتن می‌باشند.

۴- دانه‌های ریحان که کشیده می‌شوند، به درازی ۵/۲ میلی‌متر و به رنگ سیاه است، در بازار ایران به نام تخم شربتی، معروف می‌باشد.

روی دانه را موسیلاژ پوشانده است و وقتی دانه‌ها در آب قرار می‌گیرند، به دلیل جذب آب، متورم می‌شوند.

این دانه‌ها خوراکی بوده و چون منبع خوبی از موسیلاژ هستند، به عنوان لینت‌دهنده و مسکن‌های مجاری، از قدیم مورد استفاده بوده‌اند.

۵- به منظور استفاده از دارو، بهترین فصل برداشت ریحان، قبل از گل دادن آن است.

داروشناختی و مهم

داروخانه

ریحان به صورت تازه و خشک، به عنوان ادویه و سبزی، به طور مستقیم در جهان مورد استفاده است.

در طب عوام، به‌ویژه در مدیترانه جهت کم‌اشتهایی و تقویت معده، ضدنفخ، شیرافزا و محل به عنوان عفونت‌آور استفاده می‌شود.

عصاره‌ آن به صورت غرغره، به عنوان یک جسم قابض در تسکین التهاب گلو، مؤثر است.

عصاره الکلی ریحان در پمادهای ضدزخم و استفاده می‌شود.

اثر آخر به احتمال زیاد مربوط به فلاونودهای آن است. همچنین اسانس ریحان دارای ویژگی ضدکرم می‌باشد.

از این اسانس در صنایع عطرسازی و آرایشی به عمل می‌آید. خود گیاه نیز در صنایع نگهداری ماهی کاربرد دارد.

در سال‌های اخیر، تعداد زیادی روی ریحان و اسانس آن‌ها انجام شده است و مطالعات زیادی در زمینه‌های مختلف انجام و مهم آن انجام می‌شود. از جمله، به عنوان یک گیاه ضدآلزایمر شناخته شده است.

طریقه و میزان مصرف تهیه چای

چای سبز

روی ۴-۲ گرم برگ خشک شده ریحان، یک لیوان آب جوش ریخته و ۱۵ دقیقه صبر کنید تا دم بکشید (بهتر است در ظرف بسته باشد)، سپس آن را صاف کرده و بنوشید.

این میزان ممکن است ۳-۲ بار در روز تکرار شود. این محصول به عنوان ضدنفخ، مقوی معده و دیگر مناسب است.

در صورتی که هر روز، این میزان مصرف چای مصرف شود، بهتر است از هشت روز مصرف برای دو هفته شروع شود و پس از آن می توان دوره دیگری را شروع کرد.

داروهای گیاهی

عصاره ریحان با عصاره گیاهان دیگر مانند رازیانه، بابونه و نعنا، به عنوان ضدنفخ و ضددرد معده، به صورت قطره تهیه شده است.

موارد احتیاط

در دوران حاملگی و شیردهی، مصرف گیاه یا فرآورده‌های آن را باید مصرف کرد و از مصرف زیاد و زیاد مصرف کرد.

اسانس ریحان به طور خوراکی یا موضعی در زنان حامله نباید مصرف شود.

منشأ جغرافیایی

منشأ اصلی گیاه، به احتمال قوی جنوب آسیا و در حال حاضر در نواحی مدیترانه، همچنین در فرانسه، مراکش، ایتالیا، بلغارستان و مجارستان نیز به‌طوری که می‌شود، می‌شود.

مهم ترین گزارش شده است

سرطان

ضدآلزایمر، ضدآرتریت، ضدمیکروب، ضدسرطان، ضدانعقاد خون، ضدسم، ضدورم، ضداکسیدان، ضدعفونی کننده، ضدکرم، ضداسپاسم، ضدکاندیدا، ضدنفخ، ضدزخم های داخلی، ضدقارچ، معده، تقویت کننده بیماری‌آور، قاعده‌آور، خلط‌آور، مقوی معده، حشره‌کش، شیرافزا، لاروکش، مشل، خواب‌آور، آرامبخش و محرک.