وضعیت شرکت پالایش نفت تهران (شتران)


پالایشگاه نفت تهران (شتران) از شرکت های فرعی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران، در سال ۱۳۴۶ تاسیس شد.

وضعیت شرکت پالایش نفت تهران (شتران)

پالایشگاه‌های واحدهای صنعتی هستند که نفت‌خام به مواد اولیه، پالایش و آن به موادی با ارزش‌افزوده‌تر و کاربردی‌تر تبدیل می‌شوند. هریک از محصولات خروجی پالایشگاه‌ها دارای چگالی متفاوت هستند، به همین دلیل می‌توان آنها را از یکدیگر جدا کرد.

تاریخچه شرکت پالایش نفت تهران

پالایشگاه تهران (شتران) شامل دو بخش پالایشگاهی شمالی و جنوبی است که با اجرای طرح‌های توسعه طی سال‌های اخیر ظرفیت پالایش این شرکت به ۲۵۰ هزار بشکه نفت در روز افزایش یافته است. پالایشگاه نفت تهران در جنوب تهران واقع شده است و نفت موردنیاز خود را به‌وسیله خط لوله ۲۶ اینچی از مناطق نفت خیز جنوب کشور، یعنی میادین اهواز، آسماری و دزفول تامین می‌کند.

آمار تولید و فروش

بررسی روند تولید و فروش «شتران» در پنج‌سال اخیر از روند کاهشی تولیدات شرکت حکایت دارد. تولید شرکت از محدوده ۱۴ میلیون مترمکعب در سال ۱۳۹۶ به ۱۲ میلیون و ۷۵۰ هزار مترمکعب در سال ۱۴۰۰ رسیده است. نرخ فروش فرآورده‌های شرکت پالایش پالی ایران، از مجموعه پالایشگاه توسط شرکت ملی پالایش تهران و پخش فرآورده‌های نفتی ایران تعیین می‌شود. معمولاً قیمت‌گذاری و تعیین نرخ فروش محصولات شرکت‌ها به‌صورت سالانه اعلام می‌شود. در سال ۱۴۰۱ در مقایسه با سال ۱۴۰۰ تفاوت ویژگی را در فرمول‌های قیمت‌گذاری مشاهده نکردیم. نرخ‌های فروش شرکت‌های پالایشگاهی با قیمت نفت رابطه مستقیم دارد و با افزایش نرخ نفت، نرخ فروش فرآورده‌های شرکت نیز افزایش می‌یابد. اما بسیار مهم است، فاصله و سرعت افزایش نرخ محصولات در مقایسه با افزایش نرخ نفت خام است.

بهای تمام شده

با بررسی صورت‌گرفته‌های روی بهای تمام‌شده شرکت پالایش نفت تهران، به این نتیجه می‌رسند که اصلی‌ترین موضوع در شرکت برای تحلیل سودآوری، درآمد فروش و تمام شدن کالای فروش رفته است. به‌‌‌صورت میانگین در پنج‌سال اخیر ۹۰‌درصد از کل درآمد فروش شرکت صرف ساخت محصولات شده است. با بررسی جزئیات به عامل اصلی هزینه شرکت می‌رسیم. نفت‌خام به‌عنوان تنها ماده‌ی مصرفی در تولید محصولات، بیش از ۹۸درصد کل بهای تمام‌شده را می‌دهد. طبق مطالبی که گفته شد، اصلی‌ترین مقصدی است که برای بررسی هزینه‌های شرکت پالایشگاهی برای ارزیابی قرار دادن موضوع، نرخ نفت خام خوراک شرکت هاست. طبق آخرین ابلاغیه به شرکت‌های پالایشی در نرخ خوراک شرکت‌ها، نرخ تحویل نفتی به پالایشگاه‌ها بر اساس فرمول زیر محاسبه می‌شود. ۹۵‌درصد نرخ سه‌نرخ قیمت نفت برنت، نفت دبی و نفت عمان است که با توجه به سبک یا سنگین بودن نفتی، به ترتیب تخفیف ۵دلاری یا ۶دلاری نیز به آن تعلق می‌گیرد. نرخ خوراک تحویلی به پالایشگاه‌ها در سال ۱۴۰۰ به‌طور متوسط ​​۶۸ دلار به‌ازای هر بشکه بوده است، در حالی که با افزایش قیمت نفت خام در جهان، نرخ خوراک تحویلی در فصل بهار سالجاری به ۹۷ دلار به‌ازای هر بشکه رسیده است.

کرکاسپرد

آنچه باعث سودآوری شرکت‌های پالایشگاهی می‌شود، تفاوت بین نرخ فروش محصولات پالایش شده از نفت و میزان مصرف نفت از شرکت ملی پخش و پالایش است. به تفاوت نرخ فروش محصولات و نرخ خوراک دریافتی کرک‌اسپرد گفته می‌شود. به‌منظور تحلیل روند سودآوری شرکت‌ها به بررسی روند کرک‌اسپرد هر شرکت می‌پردازیم. کرک‌اسپرد «شتران» در ۶ فصل منتهی به تابستان ۱۴۰۱ مورد ارزیابی قرار گرفته است. Bhah‌‌‌aزaی فrwش هیر Beشکhah Mehahne Behahar 1400 ، «شtarana» arزش‌‌‌aفزwadeh‌‌‌ahaی قربان ۵ عاضه الدههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههههش ارزش‌افزوده هر بشکه محصول در تابستان ۱۴۰۰ به ۹ دلار رسیده است. اوج کرک‌اسپرد چند فصل اخیر را در بهار سال‌جاری مشاهده کردیم که با افزایش قیمت فرآورده‌های پالایشی و کاهش پایین‌تر نفت خام، به ۲۶واحد افزایش پیدا کرد. در دوماه ابتدایی تابستان، اختلاف قیمت بین نرخ فروش هر بشکه محصول و خوراکی «شتران» به ۱۸واحد کاهش یافت. در شهریورماه شاهد رشد مجدد کرک‌اسپرد برخی از محصولات از جمله بنزین، نفت گاز و سوخت جت هستیم. ازاین‌رو در ادامه فصل تابستان و احتمالاً فصل پاییز می‌تواند سودآوری مناسبی را از شرکت‌های پالایشی مشاهده کند.

شرکت پیشبینی سودآوری

میانگین نرخ نفت خام برای فصل تابستان، ۹۷ دلار به‌‌‌‌‌ازای هر بشکه در نظر گرفته شده است که برای دو فصل پاییز و زمستان نرخ ۹۶ دلار را در مفروضات تحلیل قرار دادیم. همچنین دلار نیمایی برای فصل تابستان ۲۶۵ هزار ریال و برای فصل پاییز و زمستان ۲۷۰ هزار ریال در نظر گرفته شده است. نرخ فروش نفت‌گاز برای فصل تابستان معادل ۱۳۴ دلار به‌‌‌ازای هر بشکه و برای فصل پاییز و زمستان ۱۳۰ دلار است. نرخ فروش بنزین در فصل تابستان به‌صورت میانگین ۹۶ دلار و برای پاییز و زمستان ۹۴ دلار به‌ازای هر بشکه محصول لحاظ شده است. نرخ فروش نفت‌کوره پایین‌تر از نرخ خوراک و اصطلاح نفت کوره دارای کرک‌اسپرد منفی است.

برای فصل تابستان نرخ ۷۰ دلار و برای فصل های پاییز و زمستان ۶۸ دلار به‌‌‌ازای هر بشکه شده است. در فصل بهار شرکت است سود بسیار جذاب ۵۹۹ریالی را بسازد و بیش از ۶۰ درصد از سال گذشته را در اولین فصل سال پوشش داده است. طبق مفروضات بیان شده، به فروش ۲۲۹ هزار میلیارد تومانی در سال ۱۴۰۱ می‌رسم که ۵۸ هزار میلیارد تومان آن در فصل بهار گزارش شده است. در نهایت با ۱۹۶ هزار تومان به سود ناخالص ۳۲ هزار تومان برای «شتران» می‌رسم. با کم و زیاد شدن سایر درآمدها و هزینه ها از سود ناخالص، سود خالص کارشناسی شده «شتران» معادل ۳۱ هزار و ۵۰۰ میلیون تومان می شود. با توجه به سرمایه ۱۷ هزار میلیاردی شرکت، به سود ۱۸۵۸ ریال به ازای هر سهم (EPS) می‌رسیم. قیمت سهم در تاریخ چهارشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۱، ۴۷۸ تومان بوده است که با توجه به سود پیشبینی نسبت به قیمت سود ۶/ ۲ (P/E) برای «شتران» می‌رسیم.

نویسنده: حسین تقی نژاد


پالایشگاه نفت و گاز