چند روایت از موشکباران ۵۰ روزه پایتخت | قدرتهای بزرگ نمی‌خواستند ایران برنده جنگ باشد


همشهری‌آنلاین – زکیه سعیدی: صدام آن قدر وقیح شده بود که حتی در سخنانی برای اعضای شورای فرماندهی عراق رسماً اعلام کرد که عراق از کلیه سلاح‌های ممکن برای وادار ساختن ایران به پذیرش آتش‌بس استفاده خواهد کرد. در این گزارش روزهای سخت موشکباران از اسفند ۶۶ تا اردبیهشت ​​۶۷ را مرور کرده‌ایم.

قصه های خواندنی تهران را اینجا دنبال کنید

هشتم اسفندماه سال ۶۶ بود که رژیم بعث عراق پس از گذشت بیش از ۶ سال از تحمیل جنگ بر جمهوری اسلامی ایران، با هدف مقابله با شکست‌های نیروهای مسلح در جبهه‌ها و کاهش نیروهای اقتصادی جمهوری اسلامی ایران، موشک‌های موشکی خود. را با حمله به پالایشگاه تهران آغاز کرد. طبق آمارهای رسمی در این دوره از جنگ شهرها بیش از ۱۳۰ فروند موشک ‌به تهران اصابت کرد که باعث زخمی و شهادت افراد زیادی شد.

حمایت همهجانبه آمریکا، اروپا و روسها از صدام

پس از عملیات کربلای ۵ ابرقدرت‌های غرب و شرق به این نتیجه رسیدند که ایران در جنگ به برتری بسیاری رسیده است. برتری‌های که خطر پیروزی و پایان جنگ را به نفع ایران بالا می‌برد و این پیروزی برتر از ابرقدرت‌ها نبود، برای همین از سال ۱۳۶۵، آمریکا، اروپا و شوروی به طور مستقیم از صدام حمایت می‌کردند. آمریکا و غرب با اعمال تحریم‌های اقتصادی و تحریم‌های فروش تسلیحات، و روس‌ها با فروش انواع تسلیحات به عراق، ایران را تحت فشار زیادی قرار داده بودند. مشاوری که از شلیک موشک به تهران با کمک آلمان و آرژانتین انجام می‌شود، ولی کمک‌های فنی روس‌ها و نقش فنی و پشتیبانی عملیاتی آنها در طرح‌ریزی مأموریت و سازمان یگان‌های هوایی تهاجمی عراق در این مرحله بسیار برجسته و قابل توجه بود. مهم‌تر از این، عراق تهاجم موشکی به تهران را در سیاست‌های شوروی (پیشین) و با هدف تغییر موضع ایران در قبال افغانستان انجام داد. یک مقام رسمی وزارت خارجه آمریکا در همان زمان اعلام کرد:‌هر عکس‌العمل شوروی را باید در رژیم فوری بعث عراق جست‌وجو کرد.

در همین دوران بود که آمریکایی‌ها نیز به خلیج فارس آمدند و با تمام توانشان از نفتکش‌های عربی حفاظت می‌کردند. در عین حال به عراق اجازه می‌دادند به نفتکش‌ها و سکوهای نفتی ایران حمله کند. ریچارد مورفی، معاون وزارت خارجه آمریکا، در همین زمینه گفت: ایران در خرید تکنولوژی پیشرفته و سیستم نظام مدرن از غرب، دچار مشکل شده و به همین خاطر، بهای گرانی را برای سلاح‌ها می‌پردازد و با تأخیر بیشتری سلاح می‌کند. این عوامل باعث بروز علائم و نشانه‌های قابل توجهی از تغییر موازنه قدرت در عراق می‌شود. آمریکایی‌ها فشارهای شدید و ناخوشایند را روی ایران قرار داده‌اند، متقابلاً لحظه‌ای سیاست‌های پشتیبانی‌آمیزشان از عراق قطع نمی‌شود، تنها به این دلیل از نظر ایران مبنی بر متجاوز شناختن عراق خودداری می‌کردند که این اقدام، ممکن است به سرنگون شدن رژیم عراق و پیروزی برسد. ایران تبدیل شود.

شرط متزلزل عراق برای پایان جنگ شهرها

در تاریخ جنگ ایران و عراق، مقابله به مثل ایران، همیشه یکی از عوامل مؤثری بود که دشمن را از حمله به مناطق مسکونی و غیرنظامی بازمی‌داشت، بااین‌حال دولتمردان ایرانی همیشه خواستار اقدام بین‌المللی برای توقف حمله به مناطق مسکونی بودند و در مراسم نماز جمعه تهران اعلام کردند که از حمله به شهرهای عراق به عنوان عمل متقابل اکراه دارند و از تلاش برای اجرای توافق ۱۲ ژوئن حمایت می‌کنند و در صورت خودداری عراق از انجام آن، با اقدام متقابل خودداری خواهند کرد.

عراق برای پایان دادن به جنگ شهرها، شروطی را مطرح کرد که بسیار نامربوط و متزلزل بود و راه ازسرگیری موشکباران و بمباران را برای خود باز می‌گذاشت. در شرایط پیشنهادی برای پایان دادن به حمله‌ها، حملات عراق، بمباران شهرها به همه جنگ مرتبط و هیچ گونه تمایزی بین این گونه اعمال غیرقانونی و غیرانسانی با اقدام دفاع از آغاز در جبهه‌های نبرد، نبود. در واقع، صدام در فضای خصومت‌آمیز بین‌المللی علیه ایران، آنقدر وقیح شده بود که به هر عملی دست می‌زد.

نمی‌خواستند ایران برنده جنگ شود

با آغاز سال ۱۳۶۷، عملیات عملیاتی در بخش جنوبی انجام شد. واشنگتن پست به نقل از تحقیقات نظامی نوشت که احتمال نمی‌رود ایران در آینده‌ای نزدیک، حمله بزرگ و انتظار خود را علیه عراق آغاز کند. چراکه عملیات هوایی عراق، اقتصادی ایران را تضعیف کرده است. شایول بخاش، از مسائل مربوط به ایران نیز گفته شد براثر سیاست‌های دولت ریگان در تحریم بین‌المللی فروش اسلحه به ایران، این کشور دچار مشکلات زیادی است. اظهارات برخی از شخصیت‌های رسمی در آن زمان قابل توجه است. میتران، رئیس جمهور وقت فرانسه، با تشخیص بر ضرورت یافتن جنگ گفت:این جنگ باید بدون غالب و مغلوب پایان پذیرد. همچنین واینبرگر وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد:آمریکا نمی‌خواهد ایران در جنگ برنده شود.

تعطیلی مدارس و فشار روانی موشکباران

در اسناد سال‌بندی‌شده سال‌های پایانی جنگ ایران تقریباً ۶۵۰ هزار نفر نیرو، هزار و ۵۰ دستگاه تانک، ۶۰۰ قبضه توپ، ۴۰۰ هواپیما، ۳۰۰ هلیکوپتر و ۲۱ کشتی جنگی داشتند. حدود ۸۰۰ هزار نفر نیرو و ۷ هزار تانک، ۵ هزار و ۶۰۰ توپ، ۵۰۰ هواپیما، ۲۰۰ هلیکوپتر و ۳۴ کشتی جنگی در اختیار رژیم بعثی عراق بود. به این تعداد ۳۰۰ موشک اسکادبی و سلاح شیمیایی نیز باید کرد. برتری تجهیزات عراق در حدی بود که فاو را در ۳۶ ساعت و شلمچه را در ۸ ساعت پس گرفت. عراق که از برترین نظامی خود آگاه بود، با شروع مجدد جنگ شهرها تمام توان خود را مجبور به انجام ایران به آتش‌بس و قبول قطعنامه ۵۹۸ به کار گرفت. در همین زمان مدارس تهران تعطیل شد و تا پایان سال تحصیلی بازگشایی نشد. بخشی از مردم شهرهای بزرگ مانند تهران مدتی را به خارج شهر مهاجرت کردند. فشار روانی موشکباران بسیار بیشتر از بمبارانهای هواپیماها بود. درنهایت پس از گذشت ۵۰ روز، موشکباران تهران و در جنگ شهرها آتش گرفت.